Lessen en uitleen van het Centrum voor Natuur- en Milieueducatie De Hooiberg

zoeken
inloggen

Lessen op het CNME

 
download de handleiding/bijlage... Bloemen, honing, bijen en andere insecten (vernieuwd) [roosters]  [reserveer]
Omschrijving

Welkom bij de bijen in de bijenstal

Deze les vindt plaats in en om de bijenstal in de heemtuin tegenover de entree  van Kinderboerderij Klaverweide.

In deze les ervaren de leerlingen wat er nodig is voor het houden van honingbijen. 

Daarvoor maakt de imker een bijenkast open en kunnen de leerlingen kijken naar [...]

afbeelding
Niveau voor de groepen 5,6, 7 en 8
Locatie De Heemtuin aan de ´s-Gravenweg tegenover de entree naar de kinderboerderij Klaverweide
Periode mei; juni en juli van 2024
Uitvoering door Medewerker CNME
 
Bodemdieren en paddenstoelen in de Heemtuin  (nieuw) [roosters]  [reserveer]
Omschrijving

Lesbeschrijving:

In deze les komen de leerlingen op allerlei manieren in aanraking met bodemleven waarvan bodemdieren en schimmels de belangrijkste zijn. Bekend zijn de paddenstoelen waar ook naar gekeken wordt. Een paddenstoel is vaak maar een klein onderdeel van de schimmel. Tegenover de kinderboerderij is er de heemtuin waar we gebruik [...]

afbeelding
Niveau Voor de groepen 7 en 8
Locatie Heemtuin en een deel van de Kinderboerderij
Periode "september t/m november" "april t/m juni"
Uitvoering door Leerkracht en begeleiders
 
download de handleiding/bijlage... Herfstles met Molletje en Boom (vernieuwd) [roosters]  [reserveer]
Omschrijving

Een les over kleine beestjes.

Op het CNME gaan de kinderen in groepjes op onderzoek uit naar kleine beestjes. Ze mogen ze voorzichtig vangen en gaan ze bekijken in het lokaal. 

Bij de start van de les wordt in een poppenkastspel tussen Boom en Mol en de andere dieren stilgestaan bij de [...]

Niveau Groep 1 en 2
Locatie CNME De Hooiberg
Periode september en oktober 2023
Uitvoering door medewerker CNME en docent
 
Lenteles: "Alle dieren hebben een huis" (nieuw) [roosters]  [reserveer]
Omschrijving

Een lenteles waarbij de kinderen ervaren wat dieren allemaal doen, kunnen en hebben om zichzelf en hun kinderen te beschermen tegen de elementen en hoe wij ze als mensen daarbij kunnen helpen. 

Kinderen beleven de ouderdieren zoals een egeltje, vogelsoorten en een bij net op een andere manier. 

Ze zien dat het [...]

afbeelding
Niveau Groepen 3 en 4 van het Primair Onderwijs
Periode februari, maart en april
Uitvoering door Medewerker CNME en leerkracht PO
 
download de handleiding/bijlage... Paddenstoelen in de Heemtuin (vernieuwd) [roosters]  [reserveer]
Omschrijving

Lesbeschrijving:

In deze les komen de leerlingen op allerlei manieren in aanraking met schimmels en vooral de sporendragende vruchtlichamen. Een paddenstoel is vaak maar een klein onderdeel van de schimmel. Tegenover de kinderboerderij is er de heemtuin waar we gebruik mogen maken van de ruimte. Doordat de paden van de heemtuin [...]

afbeelding
Niveau Voor de groepen 5 en 6
Locatie Heemtuin en een deel van de kinderboerderij Klaverweide
Periode september, oktober en november 2023
Uitvoering door Leerkracht i.s.m. extra begeleiders
 
 

Leskisten

 
Afval zoek het uit [roosters]  [reserveer]
Omschrijving

Het CNME De Hooiberg heeft in samenwerking met afdeling Afval van de gemeente een leskist samengesteld die gebruikt kan worden om afvalscheiding op school te implementeren. Van onderbouw tot bovenbouw zijn in leskist activiteiten opgenomen die de leerlingen betrekken bij het onderwerp. 

Voor de scholen die desgewenst zelf afvalscheiding willen gaan [...]

Locatie In en om de school
Periode hele jaar
Uitvoering door leerkracht i.s.m. cnme
 
Bijen [roosters]  [reserveer]
Omschrijving

De leskist bijen.

Deze leskist bevat allerlei materialen die de imker nodig heeft voor het verzorgen van de bijen en het oogsten van de honing. Het leven van een bijenvolk en de betekenis die de bij voor de mens heeft, zijn de belangrijkste onderwerpen van de kist.

Naast de materialen bestaat het [...]

afbeelding
Niveau Middenbouw; bovenbouw;
Periode April t/m september
Uitvoering door leerkracht
 
Bomen [roosters]  [reserveer]
Omschrijving

De leskist 'Bomen'

In deze leskist vindt u een groot aantal opdrachten om m.b.v. waarnemingen bomen te herken­nen. Verder bevat de kist al het materiaal dat nodig is om de waarnemingen uit te kunnen voeren.

Niveau Bovenbouw PO; BSO
Periode april t/m oktober
 
Boompje Groot [roosters]  [reserveer]
Omschrijving

Leskist 'Boompje groot'

Met de materialen uit deze leskist kan het

onderwerp Bomen vanuit verschillende

invals­hoeken worden belicht. De volgende thema's

kunnen aan de orde komen: bomen en strui­ken,

de boom in de vier seizoenen, zaden en vruchten,

bladeren, hout en paddestoelen. Aan de hand van verhalen,

werkbladen, kleurplaten, memorie- en dominospelen en speur­tochten

worden de verschillende thema's [...]

Periode Maart t/m oktober
 
De kluts kwijt [roosters]  [reserveer]
Omschrijving

Leskist “De kluts kwijt” 

De kluts kwijt  is een aansprekende leskist, met het  thema 'biotopen', voor leerlingen van groep 5 en 6 van het basisonderwijs. Aan de hand van acht dieren worden op een toegankelijke manier evenzoveel biotopen geïntroduceerd aan de kinderen.

Op een zekere dag staan in de klas acht verschillende [...]

Niveau De middenbouw
 
download de handleiding/bijlage...bekijk digitaal lesmateriaal... Energie [roosters]  [reserveer]
Omschrijving

De leskist  energie

In deze leskist zitten alle materialen om in uw lokaal een proevencircuit op te zetten waarbij de leerlingen allerlei aspecten van energie ervaren. Er zijn allerlei opdrachten die laten zien op welke manier wij welke energiebron gebruiken. Daarbinnen is er de praktische opdracht om een functionerende stroomkring te [...]

Niveau Bovenbouw PO; onderbouw VO; BSO 10 - 12 jaar
Periode Januari t/m december
 
download de handleiding/bijlage... Groene Energie (nieuw) [roosters]  [reserveer]
Omschrijving

De les 'Groene Energie' is een heerlijke les waarbij de leerlingen al doende ervaren hoe het werkt.

Niet door ellenlange verhalen maar door zelf met de materialen te werken, is er voor iedere leerling iets te leren.

Deze les is een uitleenles waarbij u zelf op school met uw groep in uw [...]

afbeelding
Niveau bovenbouw; onderbouw VO
Locatie Op school
Periode september t/m juli
Uitvoering door Leerkracht
 
Het Weer [roosters]  [reserveer]
Omschrijving

Leskist 'Het Weer'

Met meetinstrumenten kunnen de leerlingen

enkele dagen achtereen  een aantal weersver­schijnselen

meten en volgen. Verder zijn in deze kist eenmalige

proefjes en opdrachten op­genomen.

De opdrachtkaarten geven de leerlingen informatie

over wat en hoe ze gaan meten.

Voor de docent staat extra achtergrondinformatie

in de handleiding.

[...]
Niveau PO groep 5 en 6
Periode Januari t/m december
 
Ikzelf [roosters]  [reserveer]
Omschrijving

Leskist 'Ikzelf/wijzelf'

De leskist 'Ikzelf ' bevat een heleboel opdrachten om alle zintuigen aan te spreken. Gerichte opdrachten maken de leerlingen bewust van het gebruik van

hun verschillende zintuigen. Deze vaardigheden komen bij het gebruik van andere NME-lesmaterialen goed van pas. Met de spullen uit de kist richt u in de klas [...]

Periode Het hele schooljaar
 
Kaasmaken [roosters]  [reserveer]
Omschrijving

Leskist 'Kaasmaken'

Het  CNME beschikt over 2 leskisten waarin alle materialen zitten die nodig zijn om kaas in de klas te maken. Tijdens het kaasmaken moet regelmatig worden gewacht. De invulling voor deze periodes is niet uitgewerkt. Er is een fotoserie  beschik­baar ter illu­stratie van het kaasmaakproces of voor inrichting

van een [...]

Periode Januari t/m december
 
Kaasmaken [roosters]  [reserveer]
Omschrijving

Leskist 'Kaasmaken'

Het  CNME beschikt over een kist waarin alle materialen zitten die nodig zijn om kaas in de klas te maken. Tijdens het kaasmaken moet regelmatig worden gewacht. De invulling voor deze periodes is niet uitgewerkt. Er is een fotoserie  beschik­baar ter illu­stratie van het kaasmaakproces of voor inrichting

van een [...]

Niveau Midden- en bovenbouw
Periode Van januari tot december
 
Leskist Bodemdieren  (nieuw) [roosters]  [reserveer]
Omschrijving
Niveau Voor de groepen 5 tot en met 8 van het PO
Uitvoering door Leerkracht
 
Meneer de Pauw [roosters]  [reserveer]
Omschrijving

Help! 'Meneer de Pauw' is zijn pauwenogen kwijt! De kinderen gaan helpen om de ogen van 'Meneer de Pauw' terug te vinden. Dit doen ze door verschillende opdrachten uit te voeren over de dieren op de kinderboerderij of in een dierenweide. Alle opdrachten en spelletjes nodigen uit tot waarnemen en [...]

afbeelding
Niveau Groepen 1, 2 en 3
Locatie School en of alleen de kinderboerderij
Periode maart tot en met oktober
Uitvoering door leerkracht en geholpen door één ouder per groepje
 
Papier maken [roosters]  [reserveer]
Omschrijving

Deze leskist is goed te gebruiken als onderdeel van allerlei projecten.

Zoals de geschiedenis van de boekdrukkunst, middeleeuwen, boekenweek en least but not last; project over afval en hergebruik.

Niveau midden- en bovenbouw; BSO 8 tot 12 jaar
Periode Januari t/m december
 
Pieter de Pier [roosters]  [reserveer]
Omschrijving

Handpop'Pieter de Pier' speelt hier de hoofdrol. Pieter is een worm en vervult een belang­rijke rol in de voedselkringloop. Spelenderwijs leren de kinderen verschillende soorten afval te scheiden. Het accent ligt op verteerbaar (ofwel GFT) en onverteerbaar afval. Aan de hand van een poppenspel gaat de leskist in op het [...]

Niveau Groepen 1, 2 en 3
Periode van aurgustus t/m oktober en van maart t/m juli
 
Sarah´s Wereld [roosters]  [reserveer]
Omschrijving
Niveau Bovenbouw
Periode Januari t/m december
 
Smaaklessen [roosters]  [reserveer]
Omschrijving
Periode januari t/m december
Uitvoering door School
 
Wonderweb [roosters]  [reserveer]
Omschrijving

Wonderweb 

WonderWeb is ontwikkeld voor groep 5 en 6 en het is een kant-en-klaar lesproject. Met WonderWeb maken leerlingen van groep 5 en 6 in de directe omgeving van de school op een verrassende manier kennis met de verscheidenheid aan dier- en plantensoorten, de relaties daartussen en het belang van die [...]

Niveau Middenbouw
Periode April t/m oktober
 
Zwervend afval - hoe erg is het? [roosters]  [reserveer]
Omschrijving

Met dit lespakket maken de leerlingen van groep 1 t/m 8 kennis met de zwerfafvalproblematiek. 

In deel 1 denken de leerlingen na over (zwerf-) afval en natuurlijk afval.

In deel 2 helpen de leerlingen met het verzamelen van zwerfafval in de wijk, sorteren en wegen ze het zwerfafval en onderzoeken ze hoe [...]

Niveau Onderbouw, middenbouw, bovenbouw; BSO
Locatie In en om de school
Periode Met uitzondering van de vakanties en december in alle resterende maanden.
Uitvoering door leerkracht evt. i.s.m. medewerkers van de afdeling Afval van de gemeente
 
 

Ontdekdozen

 
Bellen blazen [roosters]  [reserveer]
Omschrijving

Dit is een ontdekdoos voor jong en oud.

Met simpele ingredienten kunt u met de groep een superbellenblaasmengsel maken waarmee hele grote bellen en samengestelde vormen gemaakt kunnen worden.

Gaat het in alle niveau's om het plezier bij de hogere groepen kan er ook geken worden naar de vormen die bij het [...]

Niveau onderbouw, middenbouw bovenbouw
Periode Van januari t/m december
 
Kleuren [roosters]  [reserveer]
Omschrijving
Periode Van januari t/m december
 
Lieveheersbeestjes [roosters]  [reserveer]
Omschrijving

Een leskist voor met name de jongste kleuters. Het gaat hier om een eerste kennismaking met natuurbeleving waarbij gekozen is voor het kriebelkruipbeestje, het lieveheersbeestje dat door jonge en oudere kleuters als een heel lief diertje wordt ervaren. Met behulp van de handpoppen “Thijs” en “Lotte”komen de kinderen spelenderwijs in [...]

afbeelding
Niveau Groepen 1 en 2
Locatie Op school
Uitvoering door Leerkracht
 
Magneten [roosters]  [reserveer]
Omschrijving
Niveau onderbouw; middenbouw
Locatie Op school
Periode Van januari t/m december
Uitvoering door leerkracht
 
Metalen [roosters]  [reserveer]
Omschrijving
Niveau onderbouw; middenbouw
Periode Van januari t/m december
Uitvoering door School
 
Natuur [roosters]  [reserveer]
Omschrijving

Kleuters met hun zintuigen en aan de hand van spelvormen de natuur laten ontdekken. Bladeren, stenen, veren en heel veel andere dingen verdwijnen dagelijks in de broekzakken van kleuters. Ze vinden het heerlijk om van alles voor kortere of langere tijd te bewaren. Behalve verzamelen, sorteren kleuters ook graag: kleur [...]

afbeelding
Niveau Groep 1
 
Paddenstoelen [roosters]  [reserveer]
Omschrijving
 
Ruiken [roosters]  [reserveer]
Omschrijving
Periode januari t/m december
Uitvoering door leerkracht
 
Slakken [roosters]  [reserveer]
Omschrijving

Met de ontdekdoos “Slakken” maken de kleuters kennis met slakken. Zij nemen slakken waar, kijken goed hoe ze eruit zien, hoe ze zich bewegen, wat ze eten en welk spoor ze achterlaten.
Een slak is heerlijk onderzoeksmateriaal. Het beweegt niet zo snel en heeft toch genoeg om te bekijken. Het beweegt [...]

Niveau Groep 1
 
spiegels [roosters]  [reserveer]
Omschrijving
Niveau Groep 3 en 4
Periode van januari t/m december
 
Water en waterbeestjes [roosters]  [reserveer]
Omschrijving
 
Water: drijven of zinken? [roosters]  [reserveer]
Omschrijving
Periode Het hele schooljaar
 
Zaden [roosters]  [reserveer]
Omschrijving
 
Zand & stenen [roosters]  [reserveer]
Omschrijving
Periode Hele schooljaar
 
 

Veldwerkkisten

 
Planten en mossen [roosters]  [reserveer]
Omschrijving

Deze kist bevat allerlei opdrachtkaarten en materialen om concreet met de vegetatie rondom de school aan de slag te gaan.

afbeelding
Periode April t/m oktober
 
Water [roosters]  [reserveer]
Omschrijving

De veldwerkkist water bevat alle materialen om in het water aan de slag te gaan. Op basis van de waterdieren die de kinderen vangen en de planten die er groeien, kunnen ze met behulp van een aantal tabel­len een eenvoudige  waterkwaliteitsbeoordeling geven.

Deze veldwerkkist is er exclusief voor om buiten bezig [...]

Niveau Bovenbouw
 
Water en wateronderzoek [roosters]  [reserveer]
Omschrijving
Niveau Bovenbouw
Periode Van april t/m oktober
 
 

Lessen op school

 
Ei rups vlinder [roosters]  [reserveer]
Omschrijving

Dit pakket dat u, in verband met de grote vraag bij het onderwijs, bij voorkeur voor de zomervakantie aanvraagt,  bevat naast de levende materialen ook een leshandleiding verschillende materialen waarmee u een leshoek kunt inrichten. 

Voor de eitjes, de rupsen en de poppen krijgt u verschillende plastic bakken en een vliegkooi [...]

Niveau Onderbouw; middenbouw; bovenbouw
Periode Maart t/m juli en van augustus t/m oktober (Allen ovb. van teeltsucces.)
 
Energieke Scholen [roosters]  [reserveer]
Omschrijving

Opzet lespakket:

U leent bij het CNME de Hooiberg een kist met daarin meetapparatuur waarmee u het stroomverbruik van apparaten, de CO2-concentratie, het geluidsniveau en het lichtniveau in de klas kunt bepalen.http://energiekescholen.nl/

Binnen de klas worden teams gevormd die met de apparaten en vragenlijsten het binnenmilieu en het energieverbruik op school [...]

Niveau Bovenbouw
Periode Januari t/m december
 
Groene Voetstappen 18 t/m 22 september 2023 [roosters]  [reserveer]
Omschrijving

Groene voetstappen september 2023 http://www.groenevoetstappen.nl/

Veilig, gezond, milieu- en klimaatvriendelijk van en naar school reizen: Zet met Groene Voetstappen duurzaam vervoer van en naar school aan het begin van schooljaar 2023-2024 op de kaart. http://www.groenevoetstappen.nl

Ook dit jaar gaan basisschoolleerlingen in heel Nederland weer op stap voor een beter klimaat en [...]

Niveau onderbouw, middenbouw, bovenbouw
Locatie School
Periode 26 september t/m 30 september 2022
Uitvoering door Leerkracht en/of schoolteam en ouders
 
Paddenstoelen kweken in de klas  (nieuw) [roosters]  [reserveer]
Omschrijving

U krijgt via ons een pakket met een emmertje een beknopte handleiding.

Daarin staat hoe u het materiaal moet verzorgen. U bestelt het via deze website en vervolgens is het aan u hoe lang u met het materiaal bezig wil gaan. Nadat u het bij ons besteld heeft kunt u met [...]

Locatie School
Periode januari t/m november
Uitvoering door Leerkracht
 
download de handleiding/bijlage...bekijk digitaal lesmateriaal... Warme Truiendag vrijdag 2 februari 2024 [roosters]  [reserveer]
Omschrijving

Warme Truiendag 2 februari 2024

2 februari 2024

Wat is de Warme Truiendag? http://www.warmetruiendag.nl/

Vrijdag 2 februari 2024 is het........weer Warme Truiendag! Zet deze datum vast in uw agenda! Log in op de website van Warme Truiendag en ontvang de nieuwsbrief met alle ideeën om weer een groot energiebesparingsucces te boeken! https://www.warmetruiendag.nl

Het [...]

Periode Tweede week van februari 2023
 
 

Natuurcollectie

 
beverschedel [roosters]  [reserveer]
Omschrijving
Niveau Onder- tot bovenbouw
Periode Januari t/m december
 
bloemmodellen [roosters]  [reserveer]
Omschrijving
Niveau Midden- en bovenbouw
Periode Januari t/m december
 
buizerd opgezet [roosters]  [reserveer]
Omschrijving
Niveau onderbouw; middenbouw; bovenbouw
 
Fossielen [roosters]  [reserveer]
Omschrijving

Fossielen

- Haaientanden,

- Steenkool met varenblad

- ammonieten

- insecten in barnsteen

Allemaal leven dat ooit was en soms nog steeds op onze planeet aanwezig is.

Periode Januari t/m december
 
geitenschedel met hoorns [roosters]  [reserveer]
Omschrijving
 
hermelijn opgezet [roosters]  [reserveer]
Omschrijving
Niveau onderbouw; middenbouw; bovenbouw
Periode Jnuari t/m december
 
hertengewei damhert [roosters]  [reserveer]
Omschrijving
Niveau onderbouw; middenbouw; bovenbouw
Periode Januari t/m december
 
hertengewei edelhert [roosters]  [reserveer]
Omschrijving

Kinderen kunnen niet van een gewei afblijven.

Zo'n zwaar en vervaarlijk ding dat ooit dienst deed als wapen van het dier.

 

Niveau Onderbouw; middenbouw; bovenbouw
Periode Januari t/m december
 
kauw opgezet [roosters]  [reserveer]
Omschrijving
Niveau onderbouw; middenbouw; bovenbouw
Periode Januari t/m december
 
Koeienschedel [roosters]  [reserveer]
Omschrijving
Niveau Van onder- tot bovenbouw
Periode Van januari t/m december
 
merel opgezet [roosters]  [reserveer]
Omschrijving
Niveau onderbouw; middenbouw; bovenbouw
Periode Januari t/m december
 
Mineralen [roosters]  [reserveer]
Omschrijving

Mineralen zijn overal te vinden in de Aarde.

En mineralen bepalen voor een belangrijk deel ons digitale tijdperk.

Vandaar dat dit kistje niet alleen 'leuk' is maar meer ook een inspiratie

voor het nadenken over wat er allemaal uit onze aarde komt en hoe we daar dan mee omgaan.

Verdieping via het uitpluizen van [...]

Niveau Middenbouw;onderbouw; bovenbouw
Periode Januari t/m december
 
modellen van paddenstoel [roosters]  [reserveer]
Omschrijving
Niveau Onder- tot bovenbouw
Periode Januari t/m december
 
schedel hond [roosters]  [reserveer]
Omschrijving
Periode Januari tot december
 
skelet mens [roosters]  [reserveer]
Omschrijving
Niveau Middenbouw; bovenbouw
Periode Januari t/m december
 
Strandvondsten [roosters]  [reserveer]
Omschrijving

Het CNME de Hooiberg biedt deze schelpjes en andere strandvondsten aan rondom een stranpaal die gedurende de leenperiode op een tafel kan staan.

Op het strand komen niet alleen schelpjes terecht. De hele wereld spoelt aan op het strand. Een les of meerdere lessen aan de hand van de materialen is [...]

Periode Januari t/m december
Uitvoering door leerkracht
 
Torenvalk opgezet [roosters]  [reserveer]
Omschrijving
Niveau onderbouw; middenbouw; bovenbouw
Periode Januari t/m december
 
uilenbraakballen [roosters]  [reserveer]
Omschrijving

Deze pluisset dient u vroegtijdig te reserveren zodat wij de tijd hebben om de braakballen te bestellen en/of  te verzamelen.

Niveau Midden-; bovenbouw
Periode Januari t/m december
 
vogeleieren [roosters]  [reserveer]
Omschrijving
Niveau Onderbouw; middenbouw; bovenbouw
Periode Janauri t/m december
 
Vogelnesten [roosters]  [reserveer]
Omschrijving
Niveau onderbouw; middenbouw; bovenbouw
Periode Januari t/m december
Uitvoering door leerkracht
 
vos opgezet [roosters]  [reserveer]
Omschrijving
Niveau onderbouw; middenbouw; bovenbouw
Periode Januari t/m december
 
Zaden van allerlei planten [roosters]  [reserveer]
Omschrijving

Deze collectie van zaden laat zien op welke manier zaden allemaal verspreid kunnen worden.

Niveau Middenbouw; bovenbouw
Periode Januari t/m december
 
 

Gastlessen

 
download de handleiding/bijlage... Gastlessen over waterdiertjes voor groep 1 en 2 [roosters]  [reserveer]
Omschrijving afbeelding
Niveau Voor de groepen 1 en 2 van het PO in Capelle aan den IJssel
Locatie Op school
Periode Tweede helft april tot en met half oktober i.v.m. watertemperatuur
Uitvoering door Medewerker CNME De Hooiberg i.s.m. leerkracht
 
 
zoeken